کاگان[1] (2011) به نقل از ملازهی (1391) نیز روش‏های متعددی را برای آموزش همکاری به شاگردان مطرح می‏نماید. یکی از این روش‏ها دادن شماره به هر یک از دانش‏آموزان می‏باشد در این شیوه دانش‏آموزان در گروه‏های سه نفره کار می‏نمایند و برای هر یک از اعضاء شماره‏ی 1 تا 3 انتخاب می‏شود. تکالیف ساده‏ای داده می‏شود، همه‏ی اعضاء برای تسلط بر تکالیف مسئول هستند، مربی پس از مکثی مناسب شماره‏ای را صدا می‏ند مثلا شماره 2 دانش‏آموز با شماره 2 در گروه دستشان را بالا می‏برند آنان مسئول سخن گفتن از جانب گروه هایشان هستند.

استریتر (2011) به نقل از ملازهی (1391) نیز سازماندهی کلاس و یادگیری مشارکتی به عناصر و موارد زیر اشاره می‏نماید:

  • تعیین زمان برای آماده شدن
  • تعریف روشن اهداف ویژه یادگیری دانش‏آموزان
  • همبستگی درونی مثبت (مسئولیت‏های دوجانبه برای فرد یا همه با هم شنا کردن و یا هم با هم غرق شدن)
  • پاسخگویی فردی
  • گروه باید در جه اهداف مشترک کار نماید.
  • نگرش ها، رفتارها و تعاملات اجتماعی مثبت (مهارت‏های گروه‏های کوچک، درون فردی شامل مهارت‏های اجتماعی، تعاملات، اعتماد، پذیرش، مهارت‏های حل تضاد)
  • تعاملات رو در رو
  • نظارت برای دریافت عکس العمل و بازخورد
  • مبادله ایده‏ها و اطلاعات سوال کردن و … که به گون‏های مربوط به نظارت نیز می‏شود.
  • فرصت‏های برابر برای کسب موفقیت‏های علمی
  • انعکاس آگاهی گروهی گزارش دادن، جریان دادن، ارزش‏های خود و گروه، تأکید بر رفتارهای گروه
  • زمان کافی برای یادگیری

نقش معلم در روش تدریس جیگ ساو

معلمان باید تسهیل کننده جریان یادگیری باشند و قبل از بکارگیری روش تدریس جیگ ساو باید حداقل هفت تصمیم آغاز نموده یا درباره آن بیندیشند (تیلور، 2011).

  • محتوا، اهداف، معیارهای یادگیری درس چه می‏باشند؟
  • افراد و گروه‏ها باید مسئول و پاسخگوی چه چیزهایی باشند؟
  • آیا دانش‏آموزان در یک زمان به تنهایی در انجام کار شرکت نمایند یا شریک انجام کار با دیگران شوند؟
  • آیا فعالیت‏ها با اتفاق نظر سایرین طراحی می‏شود؟
  • ساختار فعالیت‏ها چگونه و مشتمل بر چه چیزهایی باشد؟
  • ظرفیت گروه‏ها چه اندازه باشد دانش‏آموزان چگونه گروه بندی گردند؟
  • دانش‏آموزان چه نقش‏هایی را بازی خواهند نمود؟

قبل از طراحی فعالیت‏های روش جیگ ساو معلمان باید خودالگوی واضح و روشنی از انجام این رویکرد بوده و مهارت‏های اجتماعی، پردازش گروهی و … را به دانش‏آموزان دهند بدون مهارت‏های اجتماعی یادگیری مشارکتی احتمالا به شکست منجر خواهد شد.

این مهارت‏ها را می‏توان از طریق آموزش مستقیم الگوپردازی و شبیه سازی و تمرینات آموزش داد این مهارت‏ها باید به طور مداوم تمرین شوند و تقویت گردند و بخشی از زندگی روزانه در کلاس درس گردند (تیلور، 2011).

الیس و والن نیز عنوان می‏نمایند برای این که گروه‏های همیار موفق شوند معلم سه چیز را باید رعایت کند:

  • هنگامی که دانش‏آموزان در یک گروه کار می‏کنند رفتار آنها را زیر نظر داشته باشد.
  • نتایج حاصل از مهارت‏های اجتماعی‏ای که دانش‏آموزان به کار می‏برند به آنها بگویید و به آنها کمک کنید تا از این مهارت‏ها آگاهانه استفاده کنند.
  • در مواقع متناسب برای آموزش مهارت‏های فردی در کارگروه‏ها مداخله کنند (الیس و والن ترجمه رستگار و ملکان) یکی از وظایف مهم معلم در فرایند جیگ ساو آماده کردن شاگردان برای مشارکت می‏باشد. به نظر کوهن اشتباه است اگر تصور کنیم کودکان (یا حتی بزرگسالان) می‏دانند چگونه باید با یکدیگر کار کنند. بدین منظور طراحی یک دوره آموزشی کوتاه مدت برای توجیه شاگردان در زمینه نحوه کار کردن در گروه ضروری است. در این آموزش باید سعی شود علاوه بر آگاه کردن شاگردان از قوانین کار کردن در گروه به آنها کمک شود تا هنجارها و قوانین مورد نظر را درونی کنند. در این دوره‏ها باید هنجارهای مربوط به کلاس‏های درس سنتی تا حدود زیادی شکسته شود مثلا هنجارهایی نظیر این که:
  • فقط کار خودت را انجام بده و کاری به دیگران نداشته باش و به آنچه دانش‏آموزان دیگر می‏گویند توجهی نکن.
  • هرگز از دانش‏آموزان دیگر درخواست کمک نکن و صرفا به آنچه معلم می‏گویند توجه داشته باش.
  • فقط به معلم که در جلو کلاس ایستاده است نگاه کن و ساکت و آرام باش. معلمان پیر و نگرش سنتی در برابر دانش‏آموزان مقاطع تحصیلی پایین سعی می‏کنند از طریق تکرار، تشویق و تنبیه این هنجارها را تقویت کنند دانش‏آموزان باید هدف از کار گروهی و اهمیت کار گروهی را بدانند آماده کردن شاگردان برای یادگیری مستلزم این است که مشخص شود دانش‏آموزان دقیقا چه هنجارهایی را لازم است فرا بگیرند.

[1] – Kagan

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تأثیر یادگیری مشارکتی (جیگ ساو) بر مهارت‏های اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش ‏آموزان دختر پایه هفتم شهرستان جم