جرایم علیه حیثیت معنوی برخواسته از حقوق کیفری سایبری است که در کشورهای دیگر جا افتاده است که موضوع جرایم علیه حیثیت معنوی اشخاص، آبرو، حیثیت و اعتبار اشاخص می­باشد از جمله جرایم این مجموعه می­توان هرزه نگاری نشر اکاذیب و افشای سر اشاره نمود که با اقدامات صورت گرفته از سوی تبهکاران در یک زمان بسیار کوتاه میلیون­ها کاربر رایانه­ای می­توانند نسبت به مشاهده و اطلاع از آن در فضای مجازی دسترسی پیدا کنند.

جرایم علیه حیثیت معنوی را نمی­توان مترادف با عنوان جرایم علیه اشخاص به کار برد. زیرا عنوان جرایم علیه اشخاص، عنوان عامی می­باشد که جرایم علیه تمایمت جسمانی را تیز در بر می­گیرد. موضوع این دسته از جرایم، صحت و سلامت جسم افراد می­باشد که جرایم علیه تمامیت جسمانی را تیز در بر می­گیرد. موضوع این دسته از جرایم، صحت و سلامت جسم افراد می­باشد. از جمله جرایم علیه تمامیت جسمانی می­توان به ایراد ضرب و جرح و قتل اشاره کرد. لذا ملاحظه می­گردد که در فضای سایبری تا به حال امکان تحقق جرایم علیه تمامیت جسمانی وجود ندارد، چون ارتکاب این جرایم مستلزم وجود مرتکب و قربانی در محیط عینی می­باشد. بنابراین وجه تمایز بین جرایم علیه حیثیت معنوی با جرایم علیه تمامیت جسمانی در این است که در اولی، آبرو، اعتبار و شخصیت قربانی دچار آسیب می­شود در حالی که جسم او سالم است و لی در جرایم علیه تمامیت جسمانی به جسم و بدن قربانی آسیب وارد می­شود.

لذا در این فصل سعی می­شود انواعی از جرایم علیه حیثیت معنوی مورد بررسی قرار می­گیرد.

مبحث اول) هرزه نگاری

در قوانین، تعریف قانونی از هرزه نگاری تا به حال به عمل نیامده و هر کس هر نوع رفتار مجرمانه­ای که مسائل اخلاقی در ان طرح نماید را تحت عنوان هرزه نگاری قلمداد می­نمایند و تفسیری مرسع از آن به عمل می­آورند. هر چند که هرزه نگاری عبور از خط قرمز اخلاق بوده و حرمت­های اخلاقی و عفت را از بین می­برد و مجرمانه بودن این اعمال بر کسی پوشیده نمی­باشد ولی تفسیر وسیع از این موضوع به طوری که جرامی علیه عفت و اخلاق را معادل آن قرار دهند صحیح نمی­باشد چرا که صرفاً بخشی از جرایم خلاف اخلاق و عفت را می­توان زیر مجموعه هرزه نگاری عنوان نمود از سوی دیگر خلاف عفت و اخلاق عمومی بودن هرزه نگاری محرز می­باشد، چه اینکه در غیر این صورت برخی فعالیت­های هنری و پزشکی و … رانیز که در آنها عریانی نقش دارد را باید مشمول هرزه نگاری دانست که این صحیح نمی­باشد و قانون مجازات اسلامی این موارد را مد نظر داشته است.

واژه هرزه در فرهنگ واژگان فارسی به معنی بیهوده، بی­فایده، عیاش، فاسد، به کر می­رود 1 و نگاری 2 از ریشه نگاریدن و نگاشتن به معنی نوشتن و نقاشی کرن است، اما در واقع این ترجمه لفظی موضوع را به سوی پورنوگرافی سوق می­دهد. پورنوگرافی در واقع همان نمایش دادن بدن عریان انسان یا عمل جنسی که با هدف تحریک جنسی صورت بگیرد. که آثار هرزه نگاری بر همین اساس نمایش عریان بدن اسنان و یا عمل جنسی در قالب فیلم، تصاویر و … که با هدف تحریک جنسی تولید می­شود، بود.

گفتار اول

الف: روش­های تولید هرزه نگاری

  • نقاشی

یکی از قدیمی­ترین روش ایجاد هرزه­نگاری که حتی بر روی دیواره غارها در برخی کشورها وجود دارد، هرزه­ نگاری از طریق نقاشی­ها ایجاد شده بر روی آنها است.

  • متن

این روش نیز همانند نقاشی از روش­های قدیمی هرزه­ نگاری بوده که از واژه­های تحریک آمیز معمولاً جهت این موضوع استفاده می­کردند.

  • صوتی

با توسعه وسایل الکترنیکی و رایانه­ای وسایل صوتی نیز در ایجاد هرزه­ نگاری سهم عمده­ای داشته به طوری که در کنار فیلم و عکس به عنوان مهم­ترین وسایل ایجاد هرزه­ نگاری می­توان از آنها یاد نمو

  • رایانه

با ورود رایانه در جوامع و گسترش جهانی آن و استفاده سریع و آسان توسط جوانان معمولاً افرادی که اقدام به ایجاد هرزه­ نگاری می­نمودند، بهترین وسیله را رایانه­ها شناسایی نمودند و فضای موجود در آن را جهت ایجاد هرزه­ نگاری مناسب دیده که سایر وسایل ایجاد هرزه­ نگاری از جمله صوت، تصویر، عکس را می­توانستند یک جا به کار ببرند وامروزه هرزه­ نگاران با پیشرفت نرم­افزارهای رایانه­ای مطالب و محتویان خود را با آن هماهنگ می­نمایند.

  • بازی­های کامپیوتری

نیز با ابداع آن مکان مجاری مناسبی برای هرزه­ نگاری افراد مجرم شناخته شد که امروزه توسعه این بازی­ها در فضاء مجازی به صورت انلاین افراد چند ملت همزمان و هماهنگ اقدام می­نمایند.

  • هرزه­ نگاری گرافیکی (مجازی)

که در واقع با دستکاری تصاویر افراد یک وجود غیر واقعی را از آنها به تصویر می­کشند.

  • دستکاری تصاویز توسط رایانه­ها

که معمولاً تغییرات اندکی در تصاویر اشخاص با استفاده از نرم افراهای موجود ایجاد می­کنند و یک مخلوق غیر واقعی همانند هرزه­ نگاری گرافیکی ایجاد می­کنند.

1 – فرهنگ معین، جلد 4، ص4804.

2 – فرهنگ معین، جلد 4.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی تحلیل تکوین جرم در فضای مجازی با تأکید بر قوانین کیفری ایران