مرگ

مرگ گوينده ايجاب يا مخاطب آن از ديگر اموري است كه در بحث از عوامل زوال ايجاب مطرح مي شود. آنسون، استاد مشهور حقوق در انگليس در اين زمينه مينويسد: در صورتي كه مخاطب به دليل جهل به مرگ طرف ديگر ايجاب را قبول كند،قرارداردچه وضعييتي خواهد داشت؟ يك عقيده اين است كه با مرگ موجب، ايجاب خود به خود خاتمه يافته است اما بايد براي (حسن) نيت نيز اهميتي قائل شد و گفت كسي كه از مرگ موجب اطلاع ندارد مجاز به قبول است مگر اين كه قرارداد خلاف اين را نشان دهد.[1]

نتيجه اين كه بنابر يك اصل كلي، كه در حقوق امريكا نيزپذيرفته شده است،[2] ايجاب با مرگ هر يك از طرفين نابود مي شود مگر آنكه معامله قائم به شخص نبوده و نيز مخاطب قبول را در زمان جهل به مرگ ديگري انجام داده باشد.[3]

در نهایت در مورد این موضوع در كنوانسيون وین باید گفت که کنوانسیون در اين مورد ساكت است و همچنین در اصول موسسه هم مطلبی نیامده است لذا طبيعتا بايد به قانون ملي طرفين مراجعه كرد.

 

بند پنجم: انقضاي مهلت

دربخش نخست و به هنگام بيان اقسام ايجاب گفته شد كه اين موجود اعتباري از نظرمدت حيات و اعتبار خويش نيز وابسته به اراده خالق و به آورنده آن است. درنتيجه انقضاي مدت مزبور باعث زوال خود به خود ايجاب مي شود. اين چيزي است كه كمتر مورد اختلاف واقع شده است و تمام نظامهاي حقوقي مورد بحث پايان مدت متعارف و معقول را از بين برنده ايجابهايي دانسته اند كه براي آنها مدتي تعيين نشده يا قبول فوري درخواست شده است، همان گونه كه پايان يافتن مدت در ايجابهايي كه براي قبول آنها زمان خاصي در نظر گرفته شده است نابودي ايجاب را در پي دارد.

درحقوق انگليس نيز انقضاي مهلت تعيين شده، از بين برنده ايجاب شناخته شده است[4] درمواري نيز كه مدت معيني بيان نشده است دادگاهها زمان معقول ومتعارف را ملاك دانسته اند و درتوجيه وتحليل حقوقي اين نظر، برخي حقوقدانان انگليسي گفته اند[5] كه مخاطب با تاخير درقبول مهلت تعيين شده يا متعارف ايجاب را به طور ضمني رد كرده است نتيجه چنين تحليلي آن است كه اگر مخاطب طوري رفتار كند كه به ايجاب كننده قصد خود مبني بر قبولي رانشان داده باشد، ايجاب زايل نمي شود حتي با گذشت مدت مربوط[6] ماده سوم قانون تعهدات سوئيس هم، دراين زمينه مي گويد: هر كس ايجاب را با تعيين اجل براي قبول عرضه كند درصورت عدم وصول قبول درموعد مقرر تعهد او زايل مي شود.[7] درحقوق امريكا[8] نيز اين نكته مورد تاييد قرارگرفته است همچنين در كنوانسيون فروش بين المللي كالا[9] عدم وصول قبولي ظرف مدت تعيين شده يا مدت معقول را از عوامل نابودي ايجاب شناخته است.

 

بند ششم:رد

درحقوق اکثر کشورها رد ايجاب از سوي مخاطب، عامل زوال آن به شمار مي رود، به طوري كه قبول پس از رد تاثيري نداشته وباعث تشكيل قرارداد نمي شود بطوریکه درحقوق انگليس ردّ باعث سقوط ايجاب است مشروط بر آنكه به اطلاع ايجاب كننده رسيده باشد[10] بنابراين هرگاه ب نامه حاوي در ايجاب الف را براي وي ارسال دارد اما پيش از رسيدن نامه رد به وسيله تلفن اعلام قبولي كند نامه رد بي اثر بوده و قرارداد تشكيل مي شود. از سوي ديگر، اگر ب قبولي خود (پس از رد) رانيز با نامه اي ارسال دارد كه پس از وصول نامه رد به دست ايجاب كننده برسد قراردادي منعقد نمي شود. آنسون كه از نويسندگان برجسته حقوق قراردادها درانگليس است ضمن بيان مثال فوق افزوده است كه اگر گوينده ايجاب به دلايلي ردّ مخاطب را حدس زده واستنباط كرده باشد كه وي قصد قبول را ندارد ، اعلام رد لازم نيست.[11] علاوه بر آنكه حقوق امريكا هماهنگ با مطالب فوق است[12] همچنین كنوانسيون بيع بين المللي كالا[13] رد را به عنوان از بين برنده ايجاب شناسايي كرده و مقررداشته است: ايجاب حتي اگر غير قابل رجوع باشد، از هنگامي كه ردّ آن از سوي مخاطب به ايجاب كننده واصل مي گردد، منتفي مي شود.

[1] Anson’s Law of contract. P.53

[2] American jurisprudence. p.76

[3] Eftekhar, G; Law Texts. P.43

[4]  يزدي طباطبايي، سيد محمد كاظم؛ العروه الوثقي، 854/2، مسئله16.

[5]  جعفري لنگرودي، محمد جعفر؛حقوق مدني وتجارت، 369/1.

[6]  کاتوزیان، ناصر، 1389، 323/1.

[7]  اسنهوري، عبدالرزاق؛ الوسيط في شرح القنون المدني الجديد، 211/1.

[8] American jurisprudence. P.76

[9]  ماده 18 کنوانسیون وین.

[10] Treitel; The Law of Contract. P.36

[11] Anson’s Law of contract. P.51

[12] American jurisprudence. P.76

[13]  ماده 17 کنوانسیون وین.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

قواعد حاکم بر تنظیم قراردادهای تجاری بین المللی فروش کالا